Gebe kadınların benliklerine ilişkin algı ve deneyimleri: Nitel araştırma

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı; gebe kadınların benliklerine ilişkin algıları ve benlik algılarının şekillendirdiği maternal deneyimlerinin belirlenmesidir. Yöntem: Çalışma, tanımlayıcı nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım ile sağlıklı gebeliklere sahip olan ikinci ve üçüncü trimesterdeki rutin gebelik kontrolüne gelen 13 gebe ile yürütülmüştür. Veriler yüz yüze yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada “deneyimlenen gebe benlik” ve “benlik algısının maternal etkileri” başlıklı iki ana ve bunları temsil eden altı alt tema belirlenmiştir. “Deneyimlenen gebe benlik” teması; gebe bedene uyum(suzluk), bedeni maternal sürece hazırlama(ma) ve kimlikte karmaşa (annelik/kadınlık) alt temalarını temsil etmiştir. Kadınların gebelik öncesi benlik algılarının, sosyal desteklerinin ve maternal sürece ilişkin deneyimlerinin olmasının gebe bedene uyumlarını etkilediği bildirilmiştir. Sürece ilişkin kadınların bir kısmının bilinçli bir şekilde kendilerini hazırladıkları bildirilirken bazı kadınların maternal sürece odaklanmadıkları ifade edilmiştir. Gebelikte yaşanan değişimler ve sahip olunan rollerin yoğunluğu etkisi ile sıklıkla rollerde karmaşa deneyimledikleri, kadınlık algılarının olumsuz etkilendiğinden bahsedilmiştir. “Benlik algısının maternal etkileri”nde ise kadınlar sahip oldukları benlik algılarının gebelikte artmış maternal bağlanma, doğum korkusu ve doğum sonrası döneme bilinmezliğine ilişkin kaygı yaşadıklarından bahsetmişlerdir. Sonuçlar: Çalışmada gebe kadınların olumlu ve olumsuz benlik algılarının olduğu, benlik algıları üzerinde farkındalık düzeylerinin, sosyal desteklerinin, gebelik öncesi algılarının ve toplumsal cinsiyet rollerinin etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, gebelikteki benlik algısının maternal süreci birçok açıdan etkilemesi nedeni ile antenatal bakımda gebelerin benlik algılarını güçlendirecek yaklaşımların sunulması önerilmektedir.

Aim: This study aimed to describe pregnant women's self-perceptions, and the maternal experiences shaped by their self-perceptions. Methods: The study was conducted with 13 pregnant women who came for routine pregnancy check-ups in the second and third trimesters of their healthy pregnancies, using the phenomenological approach, one of the descriptive qualitative research methods. Data were collected through faceto-face semi-structured interviews, and thematic analysis was used to analyze the obtained data. Results: The study identified two main themes: “experienced pregnant self” and “maternal effects of self-perception,” with six related sub-themes. The “experienced pregnant self” theme included sub-themes of adaptation to the pregnant body, preparation for the maternal process, and identity confusion (motherhood vs. womanhood). It was found that women’s adaptation to pregnancy, their previous self-perception, social support, and experiences were key factors. Some women consciously prepared for pregnancy, while others did not. Role confusion was common due to physical changes and the intensity of roles, negatively affecting their perception of femininity. The "maternal effects of self-perception" theme highlighted women’s increased maternal attachment, fear of childbirth, and postpartum anxiety influenced by their self-perception. Conclusion: The study presented that pregnant women have positive and negative self-perceptions, and that their awareness levels, social support, pre-pregnancy perceptions, and gender roles are effective on their self-perceptions. In addition, since self-perception during pregnancy affects the maternal process in many ways, it is recommended to provide approaches that will strengthen the self-perception of pregnant women in antenatal care.