Yoğun bakım hemşirelerinin el hijyeni inançları ve uygulamalarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Abstract

El hijyeni, enfeksiyonların önlenmesinde en etkili yöntemlerden biridir ve yoğun bakım ünitelerinde hayati öneme sahiptir. Bu araştırma yoğun bakım hemşirelerinin el hijyeni inançları ve uygulamalarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan çalışmanın örneklemini 104 yoğun bakım hemşiresi oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında hemşirelerin tanıtıcı özellikleri ile ilgili bir form, El Hijyeni İnanç Ölçeği (EHİÖ) ve El Hijyeni Uygulama Envanteri (EHUE) kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS’in 30. sürümü kullanılarak yapılmıştır. Araştırmaya katılan 104 hemşirenin %76,9’u kadın, %23,1’i erkektir. Çalışmada el hijyeni ile ilgili yaşanan başlıca sorunlar; %69,2 ile el sağlığı problemleri, %51 ile iş yükü ve yoğunluk olarak belirlenmiştir. Yoğun bakım hemşirelerinin EHUE'de en düşük puan ortalaması 'İzolasyon uygulanan hastanın odasına girdikten sonra ellerimi temizlerim' maddesine aittir. En yüksek ise 'Kan ve vücut sıvılarına temas ettikten sonra ellerimi temizlerim' ve 'Bir hastaya invazif alet yerleştirdikten sonra ellerimi temizlerim' maddeleridir. EHİÖ'de en düşük puan ortalaması, 'İşim yoğun olduğunda el hijyenine dikkat etmektense işimi tamamlamak daha önemlidir' ifadesine aittir. En yüksek ise 'El hijyeni eğitimi müfredatın önemli bir parçası olmalıdır' ve 'Klinik danışmanım ya da servis sorumlum el hijyeninin önemini vurgular' ifadelerinde belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda yoğun bakım hemşirelerinin el hijyenine yönelik hem inançlarının hem de uygulamalarının yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, iş yükü fazlalığı, vardiya sistemi, unutkanlık ve malzeme eksiklikleri gibi faktörlerin el hijyeni davranışlarını olumsuz etkilediği saptanmıştır. El hijyeni inanç düzeyinin artmasıyla uygulama düzeyinin de arttığını belirlenmiştir.