http://hdl.handle.net/20.500.12566/605 Sun, 05 Apr 2026 23:32:27 GMT 2026-04-05T23:32:27Z http://hdl.handle.net/20.500.12566/1852 Stresin, tükenmişlik ve performans üzerine etkisi: sağlık sektöründe bir araştırma Karbuğa, Neslihan Günümüzde stres günlük hayatımızın ayrılmaz parçası haline gelmiştir. Çalışma hayatında da karşımıza çıkan ve tüm hayatımızı etkileyen stres, performans ve tükenmişliği çeşitli şekillerde etkilemektedir. Araştırma, günümüzde pandeminin de sağlık çalışanları üzerinde yarattığı etki göz önüne alındığında, sağlık alanında yaşanan stresin, çalışanların tükenmişlik ve performansları üzerindeki etkilerinin incelenmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada stres, performans ve tükenmişlik faktörlerinin açıklanmasından sonra, stres ve performans ilişkisi ile stres ve tükenmişlik ilişkisi hakkında bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın araştırma bölümünde ise stresin tükenmişlik ve performans üzerindeki etkisi incelenmiştir. Kolayda örneklem yöntemiyle seçilen, sağlık sektöründe çalışan kişilerin oluşturduğu, 377 katılımcı üzerinde anket çalışması yapılmıştır. Araştırma için toplanan veriler nicel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda stresin, performans üzerinde anlamlı ve negatif, tükenmişlik üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğu anlaşılmıştır.; Today, stress has become an integral part of our daily life. Stress, which we encounter in working life and affects our whole life, affects performance and burnout in various ways. The research is important in terms of examining the effects of stress experienced in the field of health on the burnout and performance of employees, considering the impact of the pandemic on healthcare workers today. In this study, after the explanation of stress, performance and burnout factors, information about the relationship between stress and performance and the relationship between stress and burnout is given. In the research part of the study, the effect of stress on burnout and performance was examined. A survey study was conducted on 377 participants, who were selected by the convenience sampling method and formed by people working in the health sector. The data collected for the research were analyzed by quantitative methods. As a result of the research, it was understood that stress had a significant and negative effect on performance and a significant and positive effect on burnout. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12566/1852 2022-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12566/1832 Aşçılar arasında alaylı-mektepli ikilemi Bayındır Üstünkaya, Nihal Göçebe yaşam tarzında birçok coğrafi bölge ve iklimi deneyimleyen Türk mutfağı, yerleşik hayata geçilmesinden günümüze kadar yaşanan tarihsel ve sosyolojik değişimin sentezini yansıtmaktadır. Ülkemizde farklı öğrenme yöntemleri ile mesleği edinen aşçıların çalışma ortamlarında yaşadığı çatışma ve bu çatışmaların Türk mutfağına etkisini incelemek araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla Türklerin göçebe dönemini yansıtan Orta Asya mutfağından başlanarak günümüze kadar gelen Türk mutfağının gelişim ve değişimi kronolojik olarak anlatılmış, dünya mutfakları klasmanında ilk üçte yer alan Çin ve Fransız mutfağı hakkında bilgi verilmiştir. Özellikle Fransızların mutfağa verdiği önem ve uyguladığı politikaların ülke ekonomisine kattığı değerden yola çıkılarak Türk mutfağında yaşanan problemlerin hafife alınmamasının gerekliliği, bir an önce giderilmesinin turizm sektörüne dolayısıyla ülke ekonomisine sağlayacağı katkılara dikkat çekilmekte ve öneriler getirilmektedir. Araştırma, mesleği usta-çırak ilişkisi ile edinen 20 alaylı usta ve mesleği örgün eğitim kurumlarında edinen 20 mektepli usta üzerinde gerçekleştirilmiş olup yarı-yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda, mutfak çalışanları arasında alaylı-mektepli çatışmasının yaşandığı saptanmıştır. Aynı zamanda her iki grupta yer alan aşçıların tamamının işinden memnuniyet duyduğu, mesleği sevmenin önemli olduğu ve son yıllarda mesleğin statüsünde yaşanan değişimin iş motivasyonlarına olumlu katkı sağladığı saptanmıştır. Bunun yanında mutfaklarda yaşanan çatışmanın en önemli nedeninin; ‘örgün eğitim ile mesleğe başlayan aşçı adaylarının mesleki pratik konusunda yetersiz’ olduğu tespit edilmiştir. Yine yapılan görüşmeler sonucunda okullarda verilen eğitimin, sektör ile paralel olması ve eğitimin pratik yönünün artırılması ile mutfaklarda yaşanan çatışmanın azalacağı sonucuna ulaşılmıştır. Her iki grupla yapılan görüşmelerin ses kayıtları kelimesi kelimesine yazılıp, kodlanmıştır. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular, “Meslek Seçimi”, “Hiyerarşik Yapı ve Disiplin”, “Mesleki Eğitim”, “Mesleki Çatışma”, “Mesleki Yetersizlik”, “Meslek Edinmede Yöntem Tercihi”, “Mesleki İtibar ve Memnuniyet” başlıkları altında raporlanmıştır.; Experiencing many geographical regions and climates in the nomadic lifestyle, Turkish cuisine reflects the synthesis of historical and sociological change from the transition to settled life to date. The effect of the conflict between the chefs who have acquired the profession with different learning methods in our country on Turkish cuisine is the objective of the research. To this end, starting from the Central Asian cuisine, which reflects the nomadic period of the Turks, the development of Turkish cuisine is explained chronologically, and information is given about the Chinese and French cuisines, which are in the top three in the world cuisines classification. In particular, the importance given to the cuisine by the French is based on the value that the policies they implement add to the country's economy. Attention is drawn to the contribution of eliminating the problems experienced in Turkish cuisine to the tourism sector and thus to the country's economy. The research was carried out with semi-structured interview technique on 20 self educated and educated, acquired the profession through formal education institutions. As a result of the interviews, it was determined that there was a self educated and educated conflict among the chefs. It was determined that all of the cooks in both groups were satisfied with their work, it was important to love the profession, and the change in the status of the profession contributed positively to their work motivation. The main reason for the conflict in the kitchens; It has been determined that “candidate chefs who started their profession with formal education are inadequate in practice”. The findings of the research are reported under the titles of “Choice of Profession”, “Hierarchical Structure and Discipline”, “Vocational Education”, “Vocational Conflict”, “Vocational Inability”, “Method Preference in Acquiring a Vocation”, “Professional Reputation and Satisfaction”. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12566/1832 2023-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12566/1812 İş yaşam dengesi sinizim ilişkisinde dağıtım adaletinin rolü Köleoğlu, Duygu Bu çalışmada iş yaşam dengesi, sinizm ve dağıtım adaleti kavramları incelendiğinde, dağıtım adaletinin iş yaşam dengesi ve sinizm ilişkisindeki rolü araştırılmıştır. Küreselleşmenin de etkisiyle değişen sosyal ve ekonomik koşullar bireyin ve iş yerinin ihtiyaç ve taleplerinde farklılaşmaya sebep olmuştur. Birey açısında çalışma ve aile hayatında üstlendiği sorumlulukların artması, yaşam standartlarını arttırma isteği; iş yeri açısından bakıldığında ise verimlilik, rekabet üstünlüğü gibi birçok etken iş yaşam dengesi kavramını önemli hale getirmiştir. Öte yandan bireysellik algısından yola çıkarak sinizmin kendisinden başkasına güvenmeme, iletişimde olunan kimselerin kendi karakterlerini yansıtmadığı inancına sahip olunmasıdır. Örgüt için en önemli kaynağın insan faktörü olduğu düşünüldüğünde de, iş yaşam dengesi ve sinizm olguları üzerindeki çalışmaların oldukça arttığı gözlenmektedir. Çalışmada iş yaşam dengesi, sinizm ilişkisinde dağıtım adaletinin rolü araştırmaya konu edilmiştir. Sağlık sektörü çalışanı 349 kişiye anket uygulaması yapılarak elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Yapılan analiz neticesinde bağımlı değişken sinizmin, bağımsız değişkenler olan iş yaşam dengesi ve boyutları ve dağıtım adaleti ile negatif yönde ve anlamlı ilişkilerin olduğu görülmüştür. İş yaşam dengesi düzeyinin sinizm düzeyini negatif ve anlamlı olarak etkilediği görülmüştür. Çalışanların iş yaşam dengesi sinizm dengesi düzeyinde dağıtım adaletini düzenleyici rolü olmadığı görülmüştür. İş yaşam dengesi boyutlarından özel hayata müdahale dengesi sinizm düzeyi ilişkisinde dağıtım adaletini düzenleyici rolü olduğu sonucuna varılmıştır.; In this study, when the concepts of work-life balance, cynicism and distributive justice were examined, the role of distributive justice in the relationship between work-life balance and cynicism was investigated. The changing social and economic conditions with the effect of globalization have caused differentiation in the needs and demands of the individual and the workplace. Increasing responsibilities in working and family life for the individual, the desire to increase living standards; From a workplace perspective, many factors such as productivity and competitive advantage have made the concept of worklife balance important. On the other hand, based on the perception of individuality, cynicism is the belief that the people with whom one communicates do not reflect their own characters. Considering that the most important resource for the organization is the human factor, it is observed that studies on work-life balance and cynicism have increased considerably.In the study, the role of distributive justice in the relationship between worklife balance and cynicism was investigated. The data obtained by applying a questionnaire to 349 people working in the health sector were evaluated. As a result of the analysis, it was seen that there were negative and significant relationships with the dependent variable cynicism, the independent variables work-life balance and its dimensions, and distributive justice. It has been observed that the level of work-life balance affects the level of cynicism negatively and significantly. It has been observed that the employees do not have a regulatory role in the distribution justice at the level of work life balance and cynicism balance. It has been concluded that there is a distributive justice in the relationship between work-life balance, intervention in private life, and level of cynicism. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12566/1812 2023-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12566/1811 Hubris sendromunun bazı demografik faktörlere göre incelenmesi Altay Akkaya, Hümeyra Güç, canlıların varlığının başlangıcından itibaren, yaşamın en belirleyici unsuru olmuştur. Tarih öncesi çağlardan, günümüze kadar güç fiziki, mental ve maddi güç olarak başkalaşım geçirerek çeşitli şekillerde karşımıza çıkmıştır. Gücün en büyük yan etkilerinden biri olan hubris, gücün kötüye kullanılarak bir liderin kendisine ve çevresindekilere hatta himayesi altındaki tüm insanlara karşı negatif sonuçlar veren davranışlarda bulunması olarak özetlenebilir. Bu tez çalışmasında hubrisin ne olduğuna, temel oluşum sebeplerine, çocukluktan erişkinliğe nasıl gelişim gösterdiğine, çevresel ve ailevi faktörlerin ne denli izler bıraktığına ve gücün elde edildikten sonra hubrisin nasıl oluşup, geliştiğine değinilmiştir. Hubris sendromuna sahip yöneticilerin çalışanlarına uyguladığı davranış şekilleri araştırma konusu edinilerek Antalya ili içerisinde turizm sektöründe faaliyet gösteren iş yerlerinin çalışanları ile birlikte yönetici hubrisinin karakteristik özelliklerinin tanımlanması adına anket çalışması yapılmıştır. Yapılan bu anket çalışmasında yaş grupları, cinsiyet, yönetici seviyesi gibi demografik özellikler kullanılmış olup, verilen cevapların analizi bu özellikler doğrultusunda incelenmiştir. Bu çalışmanın neticesinde demografik faktörlere bağlı olarak ankete katılan kişilerin çalıştıkları yöneticilerde hubris sendromunun varlığına dair tespit çalışmalarında bulunulmuştur.; Power has been the most decisive element of life since the beginning of the existence of living things. From prehistoric times to the present, power has emerged in various forms by metamorphosing as physical, mental and material power. Hubris, which is one of the greatest side effects of power, can be summarized as the misuse of power by a leader to behave in a negative way against himself and the people around them and even all the people under their protection. In this thesis, it has been mentioned that what hubris is, the reasons for its formation, how it develops from childhood to adulthood, how environmental and family factors leave traces and how hubris is formed and developed after power is obtained. The behavior patterns applied by managers with Hubris syndrome to their employees were taken as the subject of research and a survey was conducted with the employees of workplaces operating in the tourism sector in Antalya to define the characteristic features of hubris. In this survey study, demographic characteristics such as age groups, gender, manager level were used and the analysis of the answers given was examined in line with these characteristics. As a result of this study, studies were carried out to determine the presence of Hubris syndrome in the managers where the people who participated in the survey worked, depending on demographic factors. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12566/1811 2023-01-01T00:00:00Z